İnternetin sağlık konusunda bilgiye ulaşmayı kolaylaştırdığını ancak doğru bilgiyle yanlış bilginin birbirine karışabildiğini vurgulayan Kıraç, özellikle “Bana iyi geldi, size de iyi gelir” anlayışıyla yapılan önerilerin kişiden kişiye değişebilecek sağlık koşullarını göz ardı ettiğine dikkat çekti.

HER İLAÇ HERKESE UYGUN DEĞİLDİR

Bir kişiye uygun olan ilacın veya takviyenin başka bir kişi için aynı sonucu vermeyebileceğini belirten Kıraç, yaş, kullanılan diğer ilaçlar ve kişisel sağlık durumunun değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Kıraç şunları söyledi: “İnternetten öğrenilen tedavi sağlığın yerini alamaz. Bir kişinin sosyal medyada ‘Ben kullandım, bana iyi geldi’ demesi o ürünün veya ilacın herkes için uygun olduğu anlamına gelmez. Sağlık kişiye özeldir. İlaç kullanımı da kişinin sağlık durumu ve uzman değerlendirmesi dikkate alınarak yürütülmelidir.”

SOSYAL MEDYA REÇETE YAZAMAZ

Sosyal medya platformlarında sağlık içeriklerinin hızla yayılabildiğini ifade eden Kıraç, yüksek takipçi sayısının veya çok izlenen bir videonun bilimsel doğruluğun göstergesi olmadığını vurguladı.
Kıraç, “Bugün birkaç dakikalık bir videoda hastalık tanısından ilaç kullanımına kadar çok ciddi öneriler verilebiliyor. Vatandaşlarımız sağlık konusunda araştırma yapabilir, bilgi edinebilir ancak internetten aldığı bilgiyi kendi kendine teşhis ve tedavi aracına dönüştürmemelidir. Sosyal medya bilgi verebilir ama muayene edemez, hastanın geçmişini bilemez ve reçete yazamaz.” dedi.

ANTİBİYOTİK ‘NE OLUR NE OLMAZ’ DİYE KULLANILMAZ

Bilinçsiz antibiyotik kullanımının yalnızca bireysel değil toplumsal sonuçları bulunduğuna dikkat çeken Kıraç, antibiyotiklerin hekim değerlendirmesi dışında kullanılmaması gerektiğini belirtti.
Kıraç, “Evde daha önceden kalmış bir antibiyotiği benzer şikâyet ortaya çıktı diye kullanmak veya başkasına iyi geldiği için aynı ilacı almak doğru değildir. Antibiyotik ‘Ne olur ne olmaz’ düşüncesiyle kullanılacak bir ilaç değildir. Gereksiz ve yanlış kullanım antimikrobiyal direnç sorununu büyütmektedir.” ifadelerini kullandı.

TAKVİYE DOĞAL DİYE RİSKSİZ DEĞİLDİR

Vitamin, mineral ve bitkisel ürünlerin sosyal medyada yoğun biçimde önerildiğine dikkat çeken Kıraç, “doğal” ifadesinin otomatik olarak “herkes için güvenli” anlamına gelmediğini söyledi.

Kıraç, “Bir ürünün reçetesiz alınabilmesi veya bitkisel olması kontrolsüz kullanılabileceği anlamına gelmez. Kullanılan ilaçlarla etkileşim ihtimali, kişinin yaşı ve sağlık durumu gibi faktörler dikkate alınmalıdır. Özellikle düzenli ilaç kullanan vatandaşlarımız rastgele takviye kullanımından kaçınmalı ve sağlık profesyonellerine danışmalıdır.” dedi.

İLACI KOMŞU TAVSİYESİYLE KULLANMAYIN

İlaçların kişiden kişiye paylaşılmasının da yanlış bir alışkanlık olduğuna dikkat çeken Kıraç, aynı belirtilerin farklı sağlık sorunlarından kaynaklanabileceğini ifade etti.

Kıraç, “Başımız ağrıdığında, midemiz rahatsız olduğunda veya başka bir şikâyet yaşadığımızda ‘Komşuma şu ilaç iyi gelmişti’ anlayışıyla hareket etmemeliyiz. Aynı belirti her insanda aynı hastalık anlamına gelmez. İlaçlar da sıradan tüketim ürünleri değildir.” ifadelerini kullandı.

YAPAY ZEKÂ DA HEKİMİN VE ECZACININ YERİNİ ALMAMALI

Dijital sağlık uygulamaları ve yapay zekâ araçlarının yaygınlaşmasıyla yeni bir bilinçlendirme alanının ortaya çıktığını belirten Kıraç, teknolojinin sağlık okuryazarlığını geliştirmek amacıyla kullanılabileceğini ancak profesyonel sağlık hizmetinin yerine geçirilmemesi gerektiğini söyledi.

Kıraç, “Yapay zekâya belirtilerinizi yazıp aldığınız cevabı kesin teşhis olarak kabul etmek veya buna göre ilaç kullanmaya başlamak ciddi bir hata olabilir. Teknoloji bilgiye ulaşmamızı kolaylaştırabilir fakat hastayı değerlendiren hekimin ve ilacın doğru kullanımı konusunda danışmanlık sunan eczacının yerini alamaz.” dedi.

SAĞLIK OKURYAZARLIĞINI GÜÇLENDİRMELİYİZ

Yanlış sağlık bilgisinin yalnızca yasaklarla engellenemeyeceğini belirten Kıraç, vatandaşların güvenilir bilgi ile yanıltıcı içeriği ayırt edebilmesini sağlayacak sağlık okuryazarlığı çalışmalarının artırılması gerektiğini ifade etti.

Kıraç sözlerini şöyle tamamladı:
“İnternetten sağlık konusunda bilgi edinmek yanlış değildir; yanlış olan, doğruluğu ve kişiye uygunluğu değerlendirilmemiş bilgiyi tedaviye dönüştürmektir. İlaçlarımızı bilinçli kullanalım, antibiyotikleri hekim değerlendirmesi dışında kullanmayalım, vitamin ve takviyeleri zararsız tüketim ürünleri gibi görmeyelim. Sağlığımızı sosyal medyadaki birkaç dakikalık videolara veya anonim tavsiyelere teslim etmeyelim. Doğru bilgi için doğru kaynağa, tedavi için sağlık profesyonellerine başvuralım.”